همدلي و هم زباني

اگر هدفها يكى بود و واژگان به كار برده شده گوناگون كه بسيار چنين پيش مى آيد و به دشمنيها نيز مى انجامد بايد تلاش بسيار انجام گيرد كه انسانها در اين وادى زبان يكديگر را بفهمند تا از نزاع و درگيرى در امان مانند. جلال الدين مولوى اين صحنه را خيلى زيبا ترسيم مى كند و از درگيرى لفظى كه ما انسانها بسيار گرفتار آن هستيم و وقتهاى بسيار صرف آن مى كنيم پرده بر مى دارد و مى سرايد:

چهار كس را داد مردى يك درم

هر يكى از شهرى افتاده به هم

فارسى و ترك و رومى و عرب

جمله با هم در نزاع و در غضب

فارسى گفتا: از اين چون وا رهيم

هم بيا كه اين را به انگورى دهيم

آن عرب گفتا: معاذ اللّه لا

من عنب خواهم نه انگور اى دغا

آن يكى ترك بُد گفت: اى گوزوم

من نمى خواهم عنب خواهم ئوزوم

آن كه رومى بود گفت: اين قيل را

ترك كن خواهم من استافيل را

در تنازع آن نفر جنگى شدند

كه ز سرّ نامها غافل بدند